Duurzame Projecten Zuidplaspolder

Binnen de ontwikkeling van de Zuidplaspolder zijn de volgende duurzame projecten te onderscheiden:
Glasparel+

Duurzame glastuinbouw langs Knibbelweg-Oost
Klimaatbestendig wonen
Nieuwerkerk-Noord
Vijfakkers Moordrecht-Noord
Rode Waterparel
Versnelde realisatie van groenstructuur in de Groene Waterparel
Waterhuishoudingsplan voor de Parels

Glasparel+
Het plan Glasparel+ omvat in grote lijnen het gebied tussen de Zesde Tochtweg, de Beijerincklaan, de Bredeweg en de grens van de achterkant van de glastuinbouw ten zuiden van de Abraham Kroesweg in Waddinxveen. Het plan voorziet in meerdere functies en dubbel ruimtegebruik: een deel van de kassen is gestapeld op bedrijfsruimte en onder de niet gestapelde kassen is waterberging gepland. Dit levert ruimtewinst op en daarmee plaats voor groen, water, voorzieningen en woningen zonder dat het areaal glas hoeft terug te lopen.

Uitgangspunten voor het plan zijn CO2-neutraal bouwen en een duurzame inrichting van het gebied. Het plan sluit naadloos aan bij de uitgangspunten van de totale gebiedsontwikkeling Zuidplaspolder, waarvoor de minister van het toenmalige Ministerie van VROM medio 2009 een financiële bijdrage vanuit het Nota Ruimte Budget heeft gekend.

Bijzondere combinaties
In 2007 is gestart met een studie naar de mogelijkheden om glastuinbouw, wonen en werken met elkaar samen te voegen. Belangrijke pijlers zijn duurzaamheid, energie en ruimtelijke kwaliteit.

De voorstudie Glasparel+ heeft ook geresulteerd in de ontwikkeling van een Energieweb voor het gebied. De functiemenging tussen kassen, wonen en bedrijven zorgt er voor dat bijzondere combinaties op het gebied van energie en waterhuishouding mogelijk zijn, die niet standaard in een woonwijk kunnen worden gerealiseerd. Voorbeelden zijn een overdekte wintertuin, een verwarmd openluchtzwembad of een landschap met vennetjes dat onder water kan lopen bij hevige regenbuien.

Vervolgstappen
De gemeente Waddinxveen, belegger en ontwikkelaar Amvest en Duurzaam Glas Waddinxveen (ontwikkelaar van duurzame energiesystemen voor de glastuinbouw), hebben op 31 maart 2010 de voorovereenkomst getekend voor het project Glasparel+, ‘een nieuwe kijk op glastuinbouw en haar omgeving’. Om te komen tot de volgende stap, het aangaan van een exploitatieovereenkomst tussen de gemeente Waddinxveen, Amvest en Duurzaam Glas Waddinxveen, wordt onderzocht of de ruimtelijke ontwikkeling van het genoemde gebied financieel gezond en haalbaar is.

Meer informatie over de ontwikkeling en functies van het gebied zijn te vinden op www.glasparel.nl

Duurzame glastuinbouw langs Knibbelweg-Oost
De locatie Knibbelweg Oost, ten oosten van de kern Zevenhuizen, is een specifieke locatie waar de realisatie van glastuinbouw gecombineerd wordt met een bedrijventerrein. Het gebied is zo een voorbeeldlocatie voor het toepassen van dubbel ruimtegebruik. Op deze locatie kunnen bedrijven zich vestigen die momenteel in Zevenhuizen en Moerkapelle zijn gevestigd, alsmede transport- en distributiebedrijven en glastuinbouw gerelateerde bedrijven die geïnteresseerd zijn in een combinatie terrein met glastuinbouw.
De gemeente Zuidplas heeft al een intentieovereenkomst gesloten met private partijen voor de uitwerking van de planvorming.

Klimaatbestendig bouwen
Hoewel de Zuidpaspolder één van de laagst gelegen te bebouwen gebieden van Nederland is, zijn de gevolgen van klimaatverandering voor de Zuidplaspolder beheersbaar. De gevolgen van een overstroming zijn relatief klein mede door het kunnen afsluiten van de Hollandse IJssel. Alleen in een klein gedeelte in het zuiden van de polder kan het tot maximaal 1,3 meter overstromen, ten opzichte van maximaal 0,5 meter in de rest van de polder. Een waarschijnlijker risico als gevolg van klimaatverandering voor de Zuidplaspolder is de kans op wateroverlast door verhoogde neerslag. In dat geval kan het op meerdere plaatsen en frequenter tot enige decimeters waterophoging komen.

In de Zuidplaspolder worden op drie plaatsen innovatieve bouwvormen toegepast om eventuele gevolgen van klimaatverandering op te vangen: Nieuwerkerk-Noord, Vijfakkers Moordrecht-Noord en in de Rode Waterparel.

Nieuwerkerk-Noord
Voor Nieuwerkerk-Noord is in opdracht van de Provincie Zuid-Holland en de gemeente Zuidplas in 2011 een variantenstudie verricht. Het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard is bij de studie inhoudelijk betrokken geweest in verband met haar belang bij de waterhuishouding en de waterveiligheid van het gebied. De uitvoering van de studie lag in handen van het consortium Beter Bouwen Beter Wonen (bestaande uit Deltares, Tauw, Witteveen + Bos en Grontmij). Het consortium is een kennisplatform dat als doel heeft het creëren van een woonomgeving tegen de laagste directe en indirecte beheerskosten met de hoogste maatschappelijke kwaliteit.

In de studie worden verschillende aanbevelingen gedaan aan private partijen die de ontwikkeling in Nieuwerkerk-Noord ter hand zullen nemen, zoals het grondstoffengebruik (duurzaamheid), vloerpeil (waterveiligheid), toekomstige drooglegging, overstromingsbestendig waterpeil en restzetting. Ook zijn er in deze studie een aantal ambities geformuleerd ten aanzien van onder andere het minimale grondstoffengebruik en het maximale hergebruik van aanwezige grondstoffen. Geïnteresseerden in de variantenstudie Nieuwerkerk-Noord kunnen extra informatie opvragen bij het Projectbureau Driehoek RZG Zuidplaspolder (kijk onder contact voor de contactgegevens van het Projectbureau).

Vijfakkers Moordrecht-Noord
Het voorbeeldproject uit het Hotspotproject Zuidplaspolder dat ontwikkeld werd door de TU Delft, het zogenoemde 1,3 meter plan, zou hier als voorbeeldproject toepassing kunnen krijgen. Dit voorbeeldproject betreft de bouw van tien voorbeeldwoningen die tot een waterstand met een hoogte van 1,3 meter veilig en droog zijn. De netto winst ten opzichte van het maaiveld is 1,6 meter, waarin ook met eventuele golven rekening is gehouden.

Rode Waterparel
Het voorbeeldproject uit het hotspotproject Zuidplaspolder van Dura Vermeer, 'Bouwen met kraakhelder water', zou hier uitgevoerd kunnen worden. Het project bestaat uit 16 woningen die als wooncluster op een verhoogd plateau boven het drassige landschap worden geplaatst, waar het waterpeil verhoogd is. De bijzondere bodemsamenstelling zorgt voor het kraakheldere water. 

De voorbeeldprojecten worden eerder gerealiseerd dan de omliggende nieuwbouwwijken. Zo ontstaat de mogelijkheid van opschaalbaarheid binnen de Zuidplaspolder zelf, maar zijn de ervaringen ook te gebruiken voor projecten elders in Nederland en in het buitenland.

Versnelde realisatie van groenstructuur in de Groene Waterparel
Door het versneld realiseren van het gebied Restveen & Groene Waterparel wordt serieus werk gemaakt van de ambitie om de groenstructuur eerder aan te leggen dan de woningbouw. Door realisatie van de groenstructuur Restveen & Groene Waterparel wordt het grootste deel van de groenopgave voor de Zuidplas waargemaakt.

De mogelijke ontwikkeling in Restveen & Groene Waterparel betreft in totaal 325 hectare nieuwe natuur en extensieve recreatie in combinatie met een duurzame waterhuishouding. De Groene Waterparel moet een nieuw natuurkerngebied worden. Hier wordt ontwikkeling nagestreefd van natte natuur gecombineerd met extensieve natuurgerichte recreatie. In het Restveen wordt 175 hectare natuurontwikkeling voorzien, maar blijft de bestemming vooralsnog agrarisch met een wijzigingsbevoegdheid naar natuur.

Het is de uitdrukkelijke ambitie dat de natuurontwikkeling voorop blijft lopen op de woningbouwontwikkeling. Daarom wordt ingezet op versnelling van de groenaanleg.

Waterhuishoudingsplan voor de Parels
Door ingenieursbureau Witteveen + Bos is het Waterhuishoudingsplan (2010) opgesteld, om in te spelen op de ambitieuze doelstellingen voor de bestemmingsplannen "Restveen & Groene Waterparel" en "Rode Waterparel". Het waterhuishoudingsplan biedt handvatten voor aanpassingen van het huidige watersysteem die gericht zijn op de toekomstige functies (wonen, natuur en recreëren). In het plan wordt aandacht gegeven aan de specifieke grondwaterstromen, eigenschappen en de huidige waterkwaliteit en ecologisch kwaliteit, in relatie tot sturende factoren als bodemtype, bodemprofiel, waterpeil, bodemchemie, watersamenstelling en waterstromen.

Het plan is opgesteld omdat de gebieden nu vooral in agrarisch gebruik zijn. Vanwege de verdergaande bodemdaling, versnippering van het waterbeheer, de kleine drooglegging en lage ligging van het gebied is dit gebruik op termijn niet meer mogelijk en zijn plannen voor functiewijziging (wonen, natuur en recreëren) ontwikkeld. Duidelijk is geworden dat de gebieden door de aanwezigheid van voedselarm water en katteklei in combinatie met de juiste inrichting en beheer, gebieden zijn met een hoge potentie voor de ontwikkeling van bijzondere natte natuur. Door in de uitwerking van de toekomstige functies rekening te houden met de karakteristieken van de bodem, kan geprofiteerd worden van de bijzondere eigenschappen van deze locaties. In 2012 zullen enkele praktijkproeven worden uitgevoerd om de effecten van het verhogen van het waterpeil na te kunnen gaan.